Technische details kunnen je tekst maken of breken. Ze geven je geloofwaardigheid, diepgang en autoriteit. Toch kunnen ze je verhaal ook onbegrijpelijk of saai maken. Zowel bij een blog of een roman is het de kunst om de juiste hoeveelheid detail te geven, op het juiste moment, voor je juiste lezer. In deze blog lees je hoe je die balans vindt, zodat technische informatie je verhaal versterkt in plaats van saai maakt.
Begin bij je lezer, niet bij de techniek
De grootste fout die schrijvers maken, is starten vanuit hun eigen kennis in plaats van vanuit de informatiebehoefte van de lezer. Jij weet veel, misschien wel alles over een onderwerp zoals wetgeving, maar de lezer niet. Voordat je ook maar één cijfer, norm, klasse of technische term gebruikt in je tekst, stel je jezelf drie vragen: wie is mijn lezer, wat weet die al en wat wil die na het lezen kunnen of begrijpen.
Schrijf je voor vakgenoten, dan mag je meer jargon gebruiken, maar nog steeds alleen als het functioneel is. Als je voor een breder publiek schrijft, dan ga je wat minder in op de details. De technische details die voor jou vanzelfsprekend zijn, kunnen voor je lezer onbegrijpelijk of niet interessant zijn. Daarom werk je altijd van buiten naar binnen: eerst het overzicht, dan de context en daarna pas de technische verdieping.
Plaats technische details in dienst van je boodschap
Techniek is nooit het doel van je tekst, maar een middel om je boodschap overtuigend te maken. Bij elke technische uitleg kun je jezelf de vraag stellen: helpt deze informatie de lezer om een betere beslissing te maken, een probleem op te lossen of het verhaal beter te begrijpen? Zo ja, dan kun je de technische details gebruiken. Zo nee, dan laat je het weg of verplaats je het naar een minder belangrijk onderdeel van de tekst.
Stel dat je schrijft over brandveilig bouwen. Je kunt dan eindeloos schrijven over normeringen, testen en klassen, maar dat is niet wat de lezer wil weten. De lezer wil weten wat veilig is en wat het betekent voor zijn/haar situatie. In plaats van een droge opsomming van normen, kun je beter werken met voorbeelden. Denk bijvoorbeeld aan: hoe gedraagt een materiaal zich bij brand, waarom is dat relevant en wat merkt de gebruiker daarvan in de praktijk? Pas daarna verwijs je bijvoorbeeld naar meer gedetailleerde informatie over brandklasse C, zodat je de lezer de verdieping kan opzoeken als daar behoefte aan is. Op die manier houd je het hoofdverhaal toegankelijk, terwijl de technische informatie wel beschikbaar is.
Maak technische informatie menselijk en concreet
Technische details worden pas interessant als je ze koppelt aan iets wat de lezer zich kan voorstellen. Cijfers, codes en vaktermen zeggen niet veel zonder context. Vertaal ze daarom naar situaties, gevolgen en voordelen. Ook moet je niet alleen beschrijven dat een materiaal een bepaalde classificatie, waarde of score heeft, maar leg uit wat dat betekent in het dagelijks gebruik. Schrijf daarnaast niet alleen dat een oplossing een bepaalde capaciteit of norm haalt, maar ook wat het concreet oplevert. Bijvoorbeeld minder storingen, meer veiligheid, kortere wachttijden of betere prestaties. Door technische details te koppelen aan menselijke ervaringen, blijft je verhaal leesbaar en relevant, ook voor lezers zonder voorkennis.
Je kunt daarbij gerust af en toe vertragen. Neem een complexe term, als dat nodig is, en leg die in een paar zinnen uit. Zolang de uitleg de lezer helpt om het te begrijpen, voelt die vertraging niet als een obstakel, maar als een extra hulpmiddel om het te begrijpen. Zo maak je complexe informatie begrijpelijk voor elke lezer.
Technische details kunnen dus waardevol zijn, maar alleen als je de lezer daar echt mee verder helpt. De truc is op niet zoveel mogelijk kennis in de tekst te stoppen, maar om selectief te zijn in wat relevant is en wat niet. Zo ontstaat er een tekst met de perfecte balans tussen leesbaarheid en technische informatie.
Bekijk ook eens onze blog over maatschappelijke initiatieven die helpen bij karakterontwikkeling.
